Je typt een zin, en je station spreekt hem uit. Een station-ID, een overgang, of een tijdsein dat elk uur het juiste uur noemt — met het weer erbij, als je dat wilt.
Het scherm waar je het instelt
Je vindt het onder Programma → Stem.
Eerst het verschil, want daar gaat het mis
Er staan twee dingen op dit scherm die op elkaar lijken. Ze zijn niet hetzelfde, en wie ze door elkaar haalt zet een tijdsein in zijn rotatie dat de rest van de week het verkeerde uur omroept.
Een regel inspreken maak je één keer. Daarna is het een bestand in je bibliotheek, en gedraagt het zich als elke andere plaat: je kunt hem in een playlist zetten, als jingle laten draaien of als praatje inplannen. Perfect voor "Je luistert naar Radio Test". Dat is over een uur nog steeds waar.
Een terugkerend item is geen opname maar een recept. Het wordt telkens opnieuw ingesproken, vlak voordat het klinkt. Dáárom kan het "het is nu twaalf uur" zeggen zonder dat het een uur later een leugen is.
De vuistregel: verandert de tekst mee met de tijd, dan is het een terugkerend item. Verandert hij niet, dan is het een regel die je inspreekt.
De spraakdienst is van jou
Dit is het enige onderdeel van je station waar élke zin geld kost, en die rekening ligt bij jou — niet bij ons. Je maakt een account bij OpenAI of ElevenLabs, plakt je sleutel op dit scherm, en de aanroepen gaan op jouw rekening.
Bij OpenAI kies je een stem op naam: alloy, echo, fable, onyx, nova of shimmer. Bij ElevenLabs vul je het id in van een stem uit je eigen bibliotheek.
Je sleutel komt hier daarna nooit meer in beeld. We bewaren hem, we tonen hem niet.
Het weer erbij
Vul een plaats in en je mag {weer} en {temp} in je teksten gebruiken. Dat kost niets extra en vraagt geen tweede account: het weer heeft geen eigen sleutel nodig.
De plaats wordt bij het opslaan opgezocht, niet bij het uitzenden. Dat is met opzet: typ je "Rotterdma", dan krijg je dat meteen te horen op het scherm waar je het typte — en niet morgenochtend om zeven uur aan een tijdsein zonder graden.
Komt de plaats terug in een andere schrijfwijze — je typte "den haag" en er staat "Den Haag" — dan is dat je bevestiging dat er iets echts is gevonden.
Haal je de plaats weg, dan stopt het weer. Dat hoort ook: je station moet niet het weer blijven omroepen van een plaats die niet meer in je instellingen staat.
Wat je in een tekst mag zetten
Onder de items staat de volledige lijst. De belangrijkste:
| Je typt | Er klinkt |
|---|---|
{tijd} | "twaalf uur", "kwart over drie" |
{station} | de naam van je station |
{dag}, {datum} | de dag van de week, en de datum |
{weer}, {temp} | "licht bewolkt", en de graden |
{vorige}, {volgende} | de plaat die net klonk, en die eraan komt |
Een voorbeeld dat het werk doet:
Het is {tijd} bij {station}. Buiten is het {weer}, {temp} graden.
Let op dat {tijd} "kwart over drie" wordt en niet "15:15". Dat is geen versiering: een spraakdienst die "15:15" krijgt beslist zélf in welke taal hij dat leest, en een Nederlandse zender die "fifteen fifteen" uitzendt is erger af dan een zonder tijdsein. Wil je de cijfers toch, dan zijn {uur} en {minuut} er.
Heb je geen plaats ingesteld, dan valt de hele halve zin weg. "Het is {tijd}, {weer}, {temp} graden" wordt dan "Het is twaalf uur." — en niet "Het is twaalf uur, , graden".
Typ je een plaatsvervanger verkeerd, dan blijft hij gewoon staan. Dat is expres: een typefout die je hóórt is er een die na één uitzending gerepareerd is.
Druk op "Bekijk de tekst". Altijd.
Naast elk sjabloon staat die knop, en hij kost niets — geen aanroep bij je spraakdienst, geen cent. Hij laat zien wat er straks uitkomt, met het echte weer erin.
Dit is de enige manier om een sjabloon te controleren voordat je ervoor betaalt, en het verschil tussen nú zien dat je {statin} typte en het morgenochtend om zeven uur horen. Maak er een gewoonte van.
Wanneer het klinkt
Je zet een minuut (na het hele uur) en een lijstje uren. Laat je de uren leeg, dan klinkt het elk uur.
Dat laatste is meteen het hele kostenmodel: een item dat elk uur klinkt is 24 aanroepen per dag. Hetzelfde item op 6,7,8,17,18 — de ochtend- en avondspits — is er vijf.
Daarnaast staat er een schakelaar: precies op deze minuut. Die staat aan, en dat is meestal goed — wie een minuut invult bedoelt die minuut. Het item klinkt dan op de seconde, en de plaat die draait wordt daarvoor afgebroken.
Zet hem uit voor iets dat geen klok kent: een station-ID, of een aankondiging van wat eraan komt. Dan wacht het item tot de plaat is afgelopen en valt het op de naad ertussen — dus mogelijk een halve minuut later. Dat is precies wat je wilt, want zo'n tekst hoeft niet op de seconde te kloppen en mag geen muziek doormidden hakken.
Als het niet klinkt
"Er staat dat het ingesproken is, maar ik heb niets gehoord." Kijk op je draailijst rond dat moment: het praatje zit achter een plaat. En zat er een DJ achter de knoppen, dan is het vervallen — net als een ingepland praatje. Dat is met opzet.
"Het komt een halve minuut te laat." Dan staat "precies op deze minuut" uit. Zet hem aan als de tekst op de seconde moet kloppen.
"Het weer is gestopt." Kijk of er nog een plaats staat. Weggehaald is weggehaald, coördinaten incluis.
"Gisteren werkte het en nu is het stil." Er staat een foutmelding bij het item, in de woorden van je spraakdienst zelf. Meestal is het een sleutel die is ingetrokken of tegoed dat op is.
"Twee items, en er klinkt er maar één." Ze staan op dezelfde minuut en belanden dus op dezelfde plek. Geef ze verschillende minuten.
Een oud bestand gaat nooit de lucht in. Is het langer dan vijf minuten geleden ingesproken, dan wordt het overgeslagen. Ligt je spraakdienst eruit, dan is er liever géén tijdsein dan het verkeerde.
Zit het niet in je pakket?
Dan blijft dit scherm zichtbaar en kun je zien wat er stond, maar er komt niets bij en er wordt niets uitgesproken. Je station loopt gewoon door.